Η παρουσίαση του κυβερνητικού προγράμματος για το 2026 που έγινε αυτή τη βδομάδα δεν επιφυλάσσει καμία ουσιαστική έκπληξη. Αποτελεί τη συνέχιση μιας στρατηγικής πορείας που ακολουθείται εδώ και δεκαετίες, ανεξαρτήτως κυβερνήσεων: την προσαρμογή του κράτους στις ανάγκες του κεφαλαίου, την εμβάθυνση της ευρωατλαντικής πρόσδεσης και τη συστηματική μετακύλιση του κοινωνικού κόστους στα εργατικά και λαϊκά στρώματα.
Πίσω από τη ρητορική περί «ευημερίας», «ασφάλειας» και «εκσυγχρονισμού», το πρόγραμμα συγκροτεί ένα συνεκτικό σχέδιο καπιταλιστικής αναδιάρθρωσης και της προσπάθειας του κράτους να κατευθύνει ως συλλογικός καπιταλιστής, τα συμφέροντα της τάξης που είναι στην εξουσία, της αστικής.
Η οικονομική ανάπτυξη ορίζεται αποκλειστικά με όρους κερδοφορίας, επενδυτικής ελκυστικότητας και ανταγωνιστικότητας. Το κράτος αναλαμβάνει τον ρόλο του θεσμικού εγγυητή αυτής της πορείας, ενώ οι κοινωνικές ανάγκες αντιμετωπίζονται αποσπασματικά και διαχειριστικά, πάντα προς όφελος του μεγάλου κεφαλαίου. Ο στόχος, ξεκάθαρος, να δημιουργηθεί περιβάλλον για επενδυτές, με τους εργαζόμενους να καλούνται να δουλέψουν με ολοένα και αυξανόμενη ένταση και λιγότερα δικαιώματα, εργασιακά αλλά και τυπικές πολιτικές ελευθερίες.
Στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής και της «ασφάλειας», η κυβέρνηση εμβαθύνει την ευρωατλαντική πρόσδεση της Κυπριακής Δημοκρατίας και μετατρέπει τη χώρα σε ενεργό κρίκο των ιμπεριαλιστικών σχεδιασμών στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι στρατιωτικές αναβαθμίσεις, τα εξοπλιστικά προγράμματα, η συμμετοχή σε ευρωπαϊκά και αμερικανικά σχήματα και η γενικευμένη στρατιωτικοποίηση ενισχύουν την πολεμική οικονομία και εντάσσουν την Κύπρο βαθύτερα στους ανταγωνισμούς της περιοχής. Στο πλαίσιο αυτό, παραχωρούνται οι εγκαταστάσεις, ο εκσυγχρονισμός και ουσιαστικά η διοίκηση των ναυτικών και αεροπορικών εγκαταστάσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας στο Μαρί και στην Πάφο στις Ηνωμένες Πολιτείες. Αντί για άμυνα της Κύπρου και προστασία του λαού της, διαμορφώνεται ένα καθεστώς άμυνας αμερικανικών, ισραηλινών και ευρωπαϊκών συμφερόντων, που υπηρετεί τα επεκτατικά σχέδιά τους στη Μέση Ανατολή και εκθέτει τον τόπο σε αυξημένους κινδύνους.
Την ίδια στιγμή, συνεχίζεται η υποθήκευση του φυσικού αερίου στα αμερικανοϊσραηλινά συμφέροντα, τα οποία διατηρούν τα δικαιώματα του κυπριακού φυσικού πλούτου, ενώ παράλληλα κερδοφορούν και από το ισραηλινό φυσικό αέριο. Το αποτέλεσμα είναι μηδενικό όφελος για τον κυπριακό λαό, ούτε οικονομικό ούτε στρατηγικό, παρά μόνο βαθύτερη εμπλοκή σε ανταγωνισμούς που δεν υπηρετούν τα λαϊκά συμφέροντα.
Οι αναβαθμίσεις της Ναυτικής Βάσης «Ευάγγελος Φλωράκης» και της Αεροπορικής Βάσης «Ανδρέας Παπανδρέου», η αξιοποίηση του χρηματοδοτικού εργαλείου SAFE ύψους 1,2 δισ. ευρώ, η ενίσχυση της συμμετοχής σε αμερικανικά εξοπλιστικά προγράμματα και η επιδίωξη πλήρους ένταξης στη Ζώνη Σένγκεν ολοκληρώνουν ένα πλέγμα πολιτικών όπου η «ασφάλεια» αποσυνδέεται από την κοινωνική προστασία και ταυτίζεται με γεωπολιτικές δεσμεύσεις, επιτήρηση και καταστολή.
Στον τομέα της ενέργειας, η κυβέρνηση συνεχίζει τη συγκρότηση μιας πλήρως απελευθερωμένης και εμπορευματοποιημένης αγοράς. Οι συμφωνίες για τα κοιτάσματα, οι εξαγωγικές διαδρομές και οι περιφερειακές συνεργασίες υπηρετούν μονοπωλιακά συμφέροντα και στρατηγικούς συμμάχους. Παράλληλα, στο εσωτερικό, τα σχήματα net metering και net billing μετατρέπουν την ενεργειακή μετάβαση σε μηχανισμό άνισης κατανομής ρίσκου και κόστους. Τα λαϊκά νοικοκυριά εκτίθενται στη μεταβλητότητα των τιμών και στη χρηματιστικοποίηση της ενέργειας, ενώ ο κοινωνικός έλεγχος και ο δημόσιος κεντρικός σχεδιασμός, για να καλυφτούν οι ανάγκες, είναι εκτός συζήτησης.
Ο ψηφιακός μετασχηματισμός προωθείται ως πανάκεια της γραφειοκρατίας, μέσω άνω των 100 νέων ψηφιακών υπηρεσιών, της εφαρμογής «Ψηφιακός Πολίτης», νέων πληροφοριακών συστημάτων και του Κυπριακού AI Factory. Στην πράξη, οι παρεμβάσεις αυτές στοχεύουν στη μείωση του διοικητικού κόστους, στην επιτάχυνση αδειοδοτήσεων, στον επανασχεδιασμό του Κτηματολογίου και στην ταχεία αξιοποίηση κρατικής γης μέσω ανοικτών πλειοδοτικών διαγωνισμών. Το κράτος στοχεύει να μετασχηματιστεί σε αποτελεσματικό διαχειριστή της αγοράς, ενώ οι κοινωνικές ανάγκες υποτάσσονται σε δείκτες αποδοτικότητας του κεφαλαίου, εξού και η συνεχής επίκληση του προέδρου στους δείκτες των οίκων αξιολόγησης.
Στο πεδίο της κοινωνικής πολιτικής, ετοιμάζεται αντιλαϊκή μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού, με στόχο την περαιτέρω αύξηση των εισφορών των εργαζομένων, την ίδια στιγμή που το κράτος οφείλει δισεκατομμύρια στο Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Η ευθύνη μεταφέρεται στους εργαζομένους, ενώ το κεφάλαιο παραμένει στο απυρόβλητο.
Τα μέτρα που επαναλαμβάνονται και ξαναεξαγγέλλονται όχι μόνο δεν ανακουφίζουν ουσιαστικά τα φτωχά λαϊκά στρώματα, αλλά εξυπηρετούν τους στόχους του μεγάλου κεφαλαίου, των τραπεζών, των developers και των επιχειρηματικών κολοσσών του ντόπιου κεφαλαίου. Τα πρωτογενή πλεονάσματα και τα στεγαστικά σχήματα, όπως το «Build to Rent», λειτουργούν ως μηχανισμοί αναδιανομής προς τα πάνω και ενίσχυσης της κοινωνικής ανισότητας.
Όλες οι οικονομικές και κοινωνικές επιλογές εντάσσονται στο πλαίσιο της αντιλαϊκής λιτότητας, των δεικτών και των κριτηρίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης των μονοπωλίων, στα οποία τόσο η κυβέρνηση όσο και τα αστικά κόμματα, προοδευτικά ή συντηρητικά, είναι πλήρως δεσμευμένα. Οι πολιτικές αυτές δεν θα μειώσουν τις ανισότητες, το αντίθετο, θα τις οξύνουν. Δεν θα ενισχύσουν την πραγματική ασφάλεια, την υγεία, την υδατική στέρηση ή την ενεργειακή επάρκεια του πληθυσμού. Θα δημιουργήσουν γενικευμένες συνθήκες φτώχειας και ανασφάλειας για μεγάλα τμήματα της κοινωνίας, που καλούνται να πληρώσουν το κόστος της καπιταλιστικής ανάπτυξης.
Η Κομμουνιστική Πρωτοβουλία Κύπρου τονίζει ότι αυτή η πορεία δεν είναι μονόδρομος. Απαιτείται οργάνωση της εργατικής τάξης και των λαϊκών στρωμάτων, σύγκρουση με την εξουσία του κεφαλαίου και πάλη για κεντρικό κοινωνικό σχεδιασμό της οικονομίας, δημόσια και κοινωνικά ελεγχόμενη ενέργεια, καθολικά κοινωνικά δικαιώματα και απεμπλοκή από ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς. Μόνο σε αυτή τη βάση μπορεί να υπάρξει πραγματική ασφάλεια, αξιοπρεπής ζωή και προοπτική για την κοινωνική πλειοψηφία.
