Η Κομμουνιστική Πρωτοβουλία Κύπρου καταγγέλλει την απαράδεκτη και εξοργιστική κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στους προσφυγικούς συνοικισμούς στο πλαίσιο του σχεδίου «κτίΖΩ», με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα όσα εκτυλίσσονται στις υπό ανέγερση πολυκατοικίες στα Λατσιά, όπου οι πρόσφυγες, αφού αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις πολυκατοικίες που κατεδαφίστηκαν, βρίσκονται σήμερα αντιμέτωποι με αποκλεισμό από τα νέα διαμερίσματα αν δεν καταβάλουν χιλιάδες ευρώ, οδηγούμενοι ουσιαστικά σε ξεσπίτωμα.
Αντί για ουσιαστική στήριξη, η Κυπριακή Δημοκρατία τους επιβάλλει ένα καθεστώς οικονομικού εκβιασμού, όπου η στέγη είναι προσβάσιμη μόνο σε όσους μπορούν να πληρώσουν, γνωρίζοντας μάλιστα ότι ανάμεσα τους υπάρχουν καρκινοπαθείς και είναι όλοι ηλικωμένοι, άρα οι τράπεζες δεν τους δίνουν δάνεια.
Ο βαθιά ταξικός χαρακτήρας του σχεδίου «κτίΖΩ» αποκαλύπτεται ακόμη πιο καθαρά από την κατάσταση στα Λατσιά: από τα 30 διαμερίσματα, τα 12 έχουν ήδη περιέλθει στον εργολάβο μέσω των λεγόμενων «κινήτρων» και του συντελεστή δόμησης. Τα διαμερίσματα αυτά έχουν ήδη πωληθεί ή ενοικιαστεί, αποφέροντας κέρδη, την ίδια ώρα που οι πρόσφυγες δεν μπορούν να εξασφαλίσουν κατοικία αν δεν καταβάλουν τη «συνεισφορά» που αντικειμενικά αδυνατούν να καλύψουν. Αυτό είναι, στην πράξη, το σχέδιο που παρουσιάστηκε ως λύση για τους πρόσφυγες.
Χαρακτηριστική είναι και η τοποθέτηση λειτουργού του Υπουργείου Εσωτερικών, η οποία δήλωσε ότι, επειδή τα διαμερίσματα είναι τιτλοποιημένα (δόθηκε δήθεν ως «δώρο», ουσιαστικά απεμπολώντας την ευθύνη της ΚΔ για τις επιδιορθώσεις), η ευθύνη βαραίνει τους ίδιους τους πρόσφυγες, χαρακτηρίζοντας το όλο ζήτημα ως «ιδιωτική συμφωνία» μεταξύ δικαιούχων και εργολάβου.
Πρόκειται για ωμή και απροκάλυπτη ομολογία αποποίησης της κρατικής ευθύνης. Το αστικό κράτος, που για δεκαετίες άφησε τις πολυκατοικίες να φτάσουν στα πρόθυρα κατάρρευσης , σήμερα νίπτει τας χείρας του, φορτώνοντας στους πρόσφυγες την ευθύνη να διαχειριστούν την κατάσταση.
Η ίδια λειτουργός παραδέχθηκε επίσης ότι είναι αδύνατο να καλυφθούν όλοι οι δικαιούχοι μέσα από την επιτροπή «ευαλωτότητας», στο πλαίσιο της οποίας παρέχονται μόνο μερικές και αποσπασματικές ενισχύσεις.
Με άλλα λόγια, το ίδιο το κράτος αναγνωρίζει ότι ένα μεγάλο μέρος των προσφύγων, και ιδιαίτερα οι πιο φτωχοί, θα μείνουν εκτός, επιβεβαιώνοντας ότι το σχέδιο δεν σχεδιάστηκε για να καλύψει τις πραγματικές τους ανάγκες.
Όλα αυτά είχαν ήδη αναδειχθεί από την Κομμουνιστική Πρωτοβουλία Κύπρου. Είχαμε προειδοποιήσει ότι το σχέδιο «κτίΖΩ» δεν αποτελεί λύση, αλλά έναν μηχανισμό μετακύλισης του κόστους στους ίδιους τους πρόσφυγες, με ταυτόχρονη ενίσχυση των εργολάβων και των τραπεζών.
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση, επαναλαμβάνουμε με σαφήνεια τα αιτήματά μας:
- Απαιτούμε πλήρη και αποκλειστική κρατική ευθύνη για την κατασκευή, συντήρηση και διαχείριση των προσφυγικών κατοικιών, χωρίς καμία οικονομική επιβάρυνση των δικαιούχων.
- Απαιτούμε την άμεση κατάργηση της εμπλοκής εργολάβων, τραπεζών και ιδιωτών «συντονιστών» στη στεγαστική πολιτική.
- Διεκδικούμε ένα ολοκληρωμένο δημόσιο πρόγραμμα κοινωνικής κατοικίας που να καλύπτει τις σύγχρονες ανάγκες των εργατικών και λαϊκών στρωμάτων.
- Απαιτούμε ριζικό επανασχεδιασμό της πολεοδομικής πολιτικής με γνώμονα τις κοινωνικές ανάγκες και όχι την κερδοφορία του κεφαλαίου.
Τα δεδομένα όπως διαμορφώνονται από την πορεία και υλοποίηση του σχεδίου «κτίΖΩ», αποδεικνύουν ότι, μέσα στο πλαίσιο του καπιταλιστικού συστήματος, η στέγη αντιμετωπίζεται ως εμπόρευμα και όχι ως κατοχυρωμένο κοινωνικό δικαίωμα.
Καλούμε τον προσφυγικό κόσμο και τα εργατικά – λαϊκά στρώματα να οργανωθούν συλλογικά και να διεκδικήσουν αυτό που τους ανήκει: αξιοπρεπή και ασφαλή στέγαση, χωρίς όρους αγοράς και εκβιασμούς. Η στέγη πρέπει να είναι δικαίωμα και όχι πεδίο για να κερδοσκοπούν οι επιχειρηματίες εις βάρος του λαού.
Κομμουνιστική Πρωτοβουλία Κύπρου
23/4/2026
